مقدمه .
بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین هویت امت اسلامی ، توجه دقیق به جایگاه زن مسلمان ونقش حیاتی او در تمام ابعاد جهادی اسلامی است . زن مسلمان در نگاه قرآن وسنت نبوی ص نه تنها عضو فعال جامعه ، بلکه رکن کلیدی در مسیر رشد ، تعالی وتمدن سازی امت به شمار می آید
قرآن کریم ، این کتاب آسمانی و جاودانه با بیان مثال های شگرف از زندگی نمونه همچون حضرت مریم ع آسیه ع همسر فرعون و بلقیس ملکه سبآ براین نکته تآکید کرده که زنان نیز می توانند در عرصه های معنوی ، اخلاقی ، سیاسی ، و اجتماعی به بلند ترین مرتب انسانی دست یابند .
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
خداوند ج برای اهل ایمان ، همسر فرعون را مثال زد .
همچنان الله تبارک وتعالی می فرماید .
[سوره نحل (۱۶): آيه ۹۷]
مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ (۹۷)
ترجمه:
هر کس کار شایستهای انجامدهد، خواه مرد باشد یا زن، در حالی که مؤمن است، به طور مسلم او را حیات پاکیزه ای میبخشیم؛ و پاداش آنها را مطابق بهترین اعمالی که انجاممیدادند، خواهیمداد. (۹۷)
متن:
در تاریخ پرافتخار اسلام زن مسلمان هرگز از متن جامعه کنار زده نشده است ، بلکه همواره در قلب جریانات اصلی قرار داشته ودر تمام عرصه های جهادی ، از معرفت و تربیت گرفته تا دعوت وتبلیغ ، اقتصاد وسیاست وحدت امت و حتی میدان های جهاد نظامی ، نقش های بنیادین وتآثیر گذاری ایفا کرده است .
نمونه هایی همچون حضرت خدیجه کبری ض که نخستین حامی مادی و معنوی رسول اکرم ص بود حضرت بی بی فاطمه زهرا ض که اسوه اخلاق ، عبادت وجهاد در عرصه فکری و معرفی بود و حضرت زینب کبری رض که با خطبه های حماسی وبصیرت آفرین خود مسیر تاریخ اسلام را حفظ نمود ، گواه روشن بر نقش بی بدیل زنان در تحقق هداف بزرگ اسلامی وتمدنی است .
و امت اسلامی برای رسیدن به جایگاه مطلوب وکسب عزت حقیقی ، نیازمند بنیان مستحکم معرفی و ایمانی است .در این میان زنان مسلمان نقش بنیادین و حیاتی دارند حقیقت این است که مادر ، به عنوان اولین مربی هر انسان ، نقش کلیدی در ساختن شخصیت علمی ، اخلاقی وایمانی نسل آینده دارد . در تاریخ اسلام زنان بزرگی چون حضرت خدیجه ض وخضرت فاطمه رض نشان داده اند که چگونه یک زن مسلمان می تواند بنیان های معرفتی امت را استوار کند . و مادر ها نخستین معلمانی هستند که فرزندان خود را با ارزش های توحیدی ، اخلاقی ومعرفتی آشنا می کنند .
وقتی مادر در خانه قرآن می خواند داستان های پیامبران را برای کودکان تعریف می کند وآن ها را به ایمان وتلاش در مسیر خدا دعوت می نماید در حقیقت پایه های مستحکمی را برای آینده امت اسلامی بنا می کند .
زن مسلمان وایجاد اولین دانشگاه !
فاطمه افهریه یکی از زنان استثنایی جهان اسلام است که در قرن سوم هجری ( نهم میلادی) کاری را انجام داد که حتی بسیاری از بزرگترین دانشمندان تاریخ انجام نداده بودند او در سال ۸۵۹ میلادی ۲۴۵ هجری قمری با ثروت شخصی خود در شهر فاس در کشور امروزی مراکش دانشگاه بزرگ ومعتبر ( القرویین را تاسیس کرد که امروزه به عنوان قدیمی ترین دانشگاه جهان شناخته می شود این دانشگاه نه تنها مرکز برای آموزش علوم اسلامی بود بلکه به مرور به مرکز معتبر برای آموزش ریاضیات ، نجوم فلسفه ، ادبیات وپزشکی تبدیل گردید وبسیاری از اندیشمندان برجسته مانند ابن خلدون ، ابن رشد وموسی بن میمون از این مرکز علمی بهره مند شدند دانشگاه القرویین تاامروز فعالیت مستمر علمی داشته وبه عنوان میراث بزرگ تمدن اسلامی ونماد مشارکت زنان در توسعه علم وفرهنگ جهانی شناخته می شود این اقدام استثنایی فاطمه الفهریه نمونه بارز نقش زنان مسلمان در رشد علمی وتمدنی جهان اسلام است.
یکی از نیاز های جدی جامعه اسلامی امروز ، تولید دانشی است که بتواند به مسائل جدید وچالش های معاصر پاسخ دهد زنان مسلمان به دلیل شناخت عمیق تر از مسائل خانواده وجامعه می توانند نقشی فعال در تولید چنین دانش داشته باشند .
برای این منظور ، لازم است زنان مسلمان به مراکز علمی وپژوهشی به صورت فعال وارد شوند آموزش ها ودوره های تخصصی مبتنی برقرآن وسنت برای زنان برگزار گردد ، شبکه های علمی وپژوهشی زنان تقویت شود وفضای لازم برای مشارکت آن ها در تصمیم گیری های علمی واجتماعی فراهم گردد تولید دانش مبتنی بر قرآن وسنت توسط زنان ، تضمینی برایت تقویت مبانی فکری ، اخلاقی واجتماعی جامعه اسلامی است
جایگاه زنان مسلمان در تدوین تفاسیر معتبر وآموزش قرآن کریم ، در ترویج فرهنگ قرآنی ، در تولید ونشر دانش دینی وانسانی ، بررسی آثار علمی در حوزه تعلیم و تربیت ، تولید دانش اسلامی برای پاسخ به نیاز های معاصر ، مشارکت علمی در مراکز تحقیقاتی وپژوهشی اسلامی ، تاثیر گزاری در ایجاد محیط اخلاقی ومعنوی خانواده گسترش فرهنگ حیا وعفاف در جامعه
قرآن کریم در مورد پاکدامنی چنین می فرماید
وَ مَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيهِ مِنْ رُوحِنا وَ صَدَّقَتْ بِكَلِماتِ رَبِّها وَ كُتُبِهِ وَ كانَتْ مِنَ الْقانِتِينَ
ترجمه
ومریم دختر عمران را یاد کن که دامان خویش را پاک نگه داشت ، پس ما از روح خود در او دمیدیم واو کلمات پروردگارش وکتاب های اورا تصدیق کرد واز بنده گان مطیع بود
همچنین الله سبحان در سوره آل عمران می فرماید
وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ
زنان مسلمان در همه امورات فوق دخیل هستند نقش از جایگاه خوبی در شریعت اسلامی برخودار میباشند .
زمانی موردی که قبلن در مورد زنان مسلمان تحریر گردید محقق میشود که زمینه درس و تعلیم برایشان مساعد گردد .
نوت اگر نواقص بوده باشد از همه معذرت میخواهم در اصلاح خواهان رهنمایی هستم
با احترام
نویسنده:
جمشید کوهستانی
فرستنده!
محمد عثمان
